Konflikt w Irlandii Północnej Spis treści Przyczyny i przebieg | Zobacz też | Uwagi | Przypisy |...
Historia Irlandii PółnocnejWojny w historii IrlandiiWojny w historii Wielkiej BrytaniiWielka Brytania w XX wieku
ang.irl.Irlandii PółnocnejAnglięIrlandięEuropęporozumienia wielkopiątkowegoBelfaścieWielkiej Brytaniinacjonalistówkatolikówprotestantóworganizacje paramilitarneBritish ArmyRoyal Ulster ConstabularyIrlandzkiej Armii RepublikańskiejUlster Defence AssociationUlster Volunteer Force
| |||
 Mapa polityczna Irlandii | |||
| Czas | 1968–1998 | ||
| Miejsce | Irlandia Północna, zamachy w Irlandii, Anglii i kontynentalnej Europie | ||
| Terytorium |  Wielka Brytania Irlandia | ||
| Wynik | konflikt nierozwiązany[1], podpisanie porozumienia wielkopiątkowego | ||
| Strony konfliktu | |||
| |||
| brak współrzędnych | |||
|---|---|---|---|
British Army w południowym Belfaście (1981)
Konflikt w Irlandii Północnej (ang. The Troubles „Kłopoty”[a], irl. Na Trioblóidí) – konflikt o podłożu etniczno-politycznym[2][3], rozgrywający się na obszarze Irlandii Północnej, okresowo rozszerzający się również na Anglię, Irlandię i kontynentalną Europę, trwający od końca lat 60. XX wieku aż do podpisania porozumienia wielkopiątkowego w Belfaście w 1998[4][5]. Pomimo podpisania porozumienia pokojowego nadal dochodzi do sporadycznych aktów przemocy[6].
Spis treści
1 Przyczyny i przebieg
2 Zobacz też
3 Uwagi
4 Przypisy
5 Bibliografia
6 Linki zewnętrzne
Przyczyny i przebieg |
Głównymi przyczynami konfliktu w Irlandii Północnej była chęć zjednoczenia należącej do Wielkiej Brytanii prowincji z niepodległą Republiką Irlandii przez irlandzkich nacjonalistów i republikanów (głównie katolików), przy jednoczesnym dążeniu unionistów (głównie protestantów) do pozostania w granicach Zjednoczonego Królestwa, oraz ogólna niechęć pomiędzy obiema grupami. Konflikt toczył się zarówno w wymiarze militarnym (oraz paramilitarnym), jak i na arenie politycznej. W konflikt zaangażowani byli politycy i aktywiści polityczni obu stron, organizacje paramilitarne republikanów i unionistów oraz siły bezpieczeństwa Wielkiej Brytanii i Republiki Irlandii.
W ciągu trwającego trzy dekady konfliktu zginęło ponad 3500 osób – 1854 cywilów, 1123 członków sił bezpieczeństwa (w tym 705 żołnierzy British Army i 301 funkcjonariuszy Royal Ulster Constabulary), 394 członków paramilitarnych grup republikańskich (w tym 276 członków Irlandzkiej Armii Republikańskiej) oraz 151 członków paramilitarnych organizacji unionistycznych (w tym 76 członków Ulster Defence Association i 58 członków Ulster Volunteer Force)[7].
Zobacz też |
- Zamach bombowy w Omagh
Uwagi |
↑ Także: „niepokoje”, „zamieszki” – porównaj trouble w znaczeniu 3. [dostęp 29 października 2014]. w angielskim wikisłowniku. Zobacz też: Martin Melaugh: Why is the conflict referred to as 'the Troubles'? (ang.). [dostęp 29 października 2014].
Przypisy |
↑ 21. Stalemate. W: Peter Taylor: Behind the mask: The IRA and Sinn Féin. s. 246–261.
↑ Caroline Kennedy-Pipe: The Origins of the Present Troubles in Northern Ireland. Longman. ISBN 978-0-582-10073-2.
↑ John Coakley: Ethnic conflict and the two-state solution: The Irish experience of partition (ang.). [dostęp 25 września 2009].
↑ Arthur Aughey: The Politics of Northern Ireland: Beyond the Belfast Agreement. s. 7. ISBN 978-0-415-32788-6.
↑ Marianne Elliot: The Long Road to Peace in Northern Ireland: Peace Lectures from the Institute of Irish Studies at Liverpool University. Liverpool University Press, 2007, s. 2. ISBN 1-84631-065-2.
↑ Malcolm Sutton, Martin Melaugh: Sutton Index of Deaths (ang.). CAIN. [dostęp 25 września 2009].
↑ Malcolm Sutton: Sutton Index of Deaths. Status of the person killed. (ang.). CAIN. [dostęp 25 września 2009].
Bibliografia |
- Richard English: Armed Struggle: The History of the IRA. Oxford University Press. ISBN 0-19-517753-3.
- Tim Pat Coogan: Ireland in the Twentieth Century. Palgrave Macmillan. ISBN 1-4039-6842-X.
- Peter Taylor: Behind the Mask: The IRA and Sinn Féin. TV books, Inc.. ISBN 1-57500-061-X.
Linki zewnętrzne |
- CAIN: Northern Ireland Conflict, Politics & Society (ang.). CAIN. [dostęp 25 września 2009].
